SLIM VAT i pozostałe zmiany w ustawie o VAT – z przykładami (II część)

MOMENT ROZLICZENIA FAKTUR KORYGUJACYCH “IN PLUS”

Na podstawie art. 29a ust. 17 ustawy o VAT w przypadku gdy podstawa opodatkowania uległa zwiększeniu, korekty tej podstawy dokonuje się w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania. Rozwiązanie to nie jest niczym nowym, ponieważ potwierdza ono dotychczasową praktykę stosowaną w odniesieniu do korekt zwiększających podstawę opodatkowania.

Wobec tego korekta podstawy opodatkowania “in plus” powinna zostać rozliczona w deklaracji podatkowej:

• za okres, w którym została wykazana faktura pierwotna (korekta „wstecz”) – jeżeli korekta “in plus” jest spowodowana przyczynami powstałymi już w momencie wystawienia faktury pierwotnej (np. z powodu błędnego zaniżenia podstawy opodatkowania lub/i kwoty podatku należnego); korekta ma na celu wykazanie prawidłowej wysokości podatku należnego z tytułu danego zdarzenia, który w rozliczeniu za dany okres powstania obowiązku podatkowego z tego tytułu został wykazany w wadliwej (zaniżonej) wysokości,
• za okres, w którym wystawiono fakturę korygującą (korekta „na bieżąco”) – jeżeli korekta “in plus” jest spowodowana przyczynami zaistniałymi po dokonaniu sprzedaży, tzn. w fakturze pierwotnej podatek należny został wykazany w prawidłowej wysokości a po dokonaniu sprzedaży zaistniały nowe okoliczności transakcji skutkujące zwiększeniem podstawy opodatkowania (np. potransakcyjne podwyższenie ceny towaru lub usługi); przyczyna korekty powstała później i nie była możliwa do przewidzenia w momencie wystawienia faktury pierwotnej.

Przykład nr 8 – korekta „wstecz” (źródło: objaśnienia podatkowe do SLIM VAT)

Podatnik A wystawił w dniu 30 stycznia 2021 r. fakturę dokumentującą dostawę 500 sztuk słuchawek na rzecz podatnika B. Tego samego dnia towar został odebrany przez podatnika B. W wyniku błędu pracownika na fakturze została naliczona błędna cena jednostkowa za zestaw słuchawek. W efekcie na fakturze zaniżono wartość podstawy opodatkowania oraz podatku należnego dla całej dostawy.

Podatnik A zorientował się o zaistniałym błędzie dopiero maju 2021 r. i wystawił podatnikowi B fakturę korygującą zwiększającą wartość dokonanej dostawy.

Mając na uwadze, że przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania istniała już w momencie wystawienia pierwotnej faktury dokumentującej dokonaną dostawę (wtedy popełniono błąd w wystawionej fakturze) podatnik A będzie obowiązany do dokonania korekty podstawy opodatkowania w rozliczeniu za okres rozliczeniowy w którym została wykazana ta dostawa (rozliczenie składane za styczeń 2021 r.).

KONIEC PRZYKŁADU

Przykład nr 9 – korekta „na bieżąco” (źródło: objaśnienia podatkowe do SLIM VAT)

Podatnik C wystawia na rzecz podatnika D fakturę dokumentującą świadczenie usług marketingowych za luty 2021 r. W rozliczeniu składanym za luty 2021 r. podatnik wykaże obowiązek podatkowy dla świadczonej usługi marketingowej.

Po trzech miesiącach podatnik C oraz podatnik D na nowo ustalili, że w związku z doskonałą współpracą skutkującą znacznym wzrostem sprzedaży u podatnika D wartość świadczonych usług marketingowych od lutego zostanie zwiększona o 10% (zawarto aneks do umowy). Podatnik C w związku z podjętymi ustaleniami w maju 2021 r. wystawił fakturę korygującą zwiększającą wartość sprzedaży.

Mając na uwadze, że korekta jest spowodowana przyczyną “następczą” (przyczyną będą nowe ustalenia stron dokonane w maju 2021 r.) – obowiązek rozliczenia wystawionej faktury korygującej powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstała przyczyna korekty.

W konsekwencji, podatnik C w takiej sytuacji nie będzie miał obowiązku rozliczać faktury korygującej w miesiącu, w którym wykazał pierwotny obowiązek podatkowy. Podatnik C będzie zobowiązany rozliczyć wystawioną fakturę korygującą do faktury pierwotnej in plus w deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, w którym powstała przyczyna korekty (rozliczenie za maj 2021 r.).

KONIEC PRZYKŁADU

W ten sam sposób należy traktować sytuacje, w których strony transakcji uzależniły możliwość przyznania dodatkowego wynagrodzenia od spełnienia warunku w postaci przyszłego, ale niepewnego zdarzenia (np. z powodu wzrostu wskaźnika inflacji). W takim przypadku korekta „in plus” także powinna zostać rozliczona na bieżąco za okres, w którym ten warunek został spełniony, tj. zaistniała przyczyna dokonania korekty.

Ważne!

W przypadku faktur korygujących “in plus” wystawionych przed 1 stycznia 2021 r. i nierozliczonych przed tą datą, zastosowanie mają przepisy obowiązujące do końca 2020 r.

Zasada wprowadzona w art. 29a ust. 17 ustawy o VAT jest odpowiednio stosowana również do korekt zwiększających podstawę opodatkowania w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów (WNT). Wynika to ze znowelizowanego brzmienia art. 30a ust. 1 ustawy o VAT. Jeśli zatem korekta „in plus” dotycząca WNT:

• jest spowodowana przyczyną „pierwotną”, tj. taką która istniała już w momencie wystawienia faktury pierwotnej, korektę WNT należy ująć w rozliczeniu “wstecz”, tj. za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu WNT,
• wynika z przyczyn „następczych” tj. zaistniałych po wystawieniu faktury pierwotnej, powinna być ujmowana “na bieżąco” w rozliczeniu za okres wystąpienia przyczyny/zdarzenia skutkującego koniecznością dokonania korekty (niezależnie od okresu, w którym otrzymano od kontrahenta fakturę korygującą).

W przypadku eksportu towarów i WDT zwiększenie podstawy opodatkowania, w ramach jej korekty, następuje za okres rozliczeniowy, w którym zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania, jednak nie wcześniej niż w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym wykazane zostały te transakcje (art. 29a ust. 18 ustawy o VAT).

Przykład nr 10 (źródło: objaśnienia podatkowe do SLIM VAT)

Podatnik E dokonał eksportu towarów do Turcji w lutym 2021 r. Do 25 marca 2021 r. podatnik E nie otrzymał dokumentu potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium UE. W związku z tym, że podatnik posiadał dokument celny potwierdzający procedurę wywozu a dokument potwierdzający wywóz towarów trafił do podatnika E 1 kwietnia 2021 r. (przed terminem rozliczenia kolejnego okresu rozliczeniowego) podatnik wykazał eksport towarów ze stawką 0% w rozliczeniu składanym za marzec 2021 r.

W czerwcu 2021 r. okazało się, że podatnik popełnił błąd i na wystawionej w lutym 2021 r. fakturze dokumentującej eksport towarów zaniżył wartość podstawy opodatkowania dostarczanych towarów. W związku z odkrytym błędem podatnik wystawił w tym samym miesiącu (czerwcu 2021 r.) fakturę korygującą zwiększającą wartość dostawy.

Podatnik będzie miał obowiązek dokonania korekty zwiększającej podstawę opodatkowania w okresie rozliczeniowym, w którym wykazał pierwotnie eksport towarów, tj. w deklaracji składanej za marzec 2021 r. (pomimo, że przyczyna korekty istniała już w lutym 2021 r., nie jest możliwa korekta rozliczenia wcześniejszego niż tego, w którym wykazano pierwotną transakcję).

KONIEC PRZYKŁADU

KURSY WALUT STOSOWANE DO PRZELICZENIA PODSTAWY OPODATKOWANIA

Jeżeli podstawa opodatkowania została wyrażona w walucie obcej, to od 1 stycznia 2021 r. podatnik VAT przeliczenia tej podstawy na złote może dokonywać na dwa sposoby, a mianowicie w oparciu o:

• dotychczasowe zasady określone przez art. 31a ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, tj. zasadniczo według kursu średniego ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający:
  • dzień powstania obowiązku podatkowego lub
  • dzień wystawienia faktury, jeśli podatnik wystawia fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego,
• nowe zasady określone przez art. 31a ust. 2a – ust. 2d ustawy o VAT.

Nowy sposób przeliczania na złote podstawy opodatkowania wyrażonej w walucie obcej polega na możliwości stosowania w tym zakresie zasad przyjętych dla celów podatku dochodowego, obowiązujących podatnika na potrzeby rozliczania danej transakcji. Do przeliczenia podstawy opodatkowania dla celów VAT można zastosować kurs waluty właściwy do przeliczenia przychodu wyrażonego w walucie obcej dla celów CIT/PIT, którym jest kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (art. 12 ust. 2 ustawy o CIT oraz art. 11a ust. 1 ustawy o PIT).

Ważne!

Wybór dla celów VAT nowych zasad przeliczania kwot wyrażonych w walucie obcej na złote (spójnych z podatkiem dochodowym) nie wymaga złożenia zawiadomienia o ich wyborze do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Przykład nr 11 (źródło: objaśnienia podatkowe do SLIM VAT)

Podatnik X świadczy usługę budowlaną dla podatnika Y. Podatnicy umówili się na rozliczenie transakcji w walucie obcej – euro. Wykonanie usługi następuje 10 marca 2021 r. Podatnik X wystawia fakturę na kwotę 1000 euro 15 marca 2021 r.(powstaje obowiązek podatkowy w podatku VAT zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt. 3 lit. a ustawy o VAT) i otrzymuje zapłatę za wykonaną usługę w dniu 20 marca 2021 r.

Podatnik X od lutego 2021 r. stosuje do przeliczenia kursów walut w VAT zasady stosowane przez tego podatnika do przeliczenia przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych. Gdyby podatnik nie wybrał opcji przeliczenia kursów walut według zasad stosowanych przez niego w podatku dochodowym musiałby dokonać przeliczenia umówionej kwoty według dwóch różnych kursów przeliczenia. Na potrzeby VAT stosowałby kurs z 14 marca 2021 r.

Natomiast dla podatku dochodowego podatnik X zastosowałby do przeliczenia kurs z 9 marca 2021 r., przy założeniu, że dla tego dnia ustalono odpowiedni kurs przeliczenia (przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu).

Mając na uwadze wybór dokonany przez podatnika X w opisanym przypadku w podatku VAT zastosowanie znajdzie kurs stosowany przez podatnika X na potrzeby przeliczenia przychodu w podatku dochodowym tj. kurs z dnia 9 marca 2021 r.

KONIEC PRZYKŁADU

Przykład nr 12 (źródło: objaśnienia podatkowe SLIM VAT)

Podatnik X, stosujący kasową metodę rozliczenia w VAT dokonał dostawy towarów na rzecz podatnika Y 10 marca 2021 r. (wydano towar). W dniu 25 marca 2021 r. podatnik X wystawił fakturę dokumentującą transakcję i tego samego dnia otrzymał zapłatę z tytułu dokonanej dostawy (powstaje obowiązek podatkowy w podatku VAT zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o VAT).

Podatnik X od lutego 2021 r. stosuje do przeliczenia kursów walut w VAT zasady stosowane przez tego podatnika do przeliczenia przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych.

Gdyby podatnik nie wybrał opcji przeliczenia kursów walut według zasad stosowanych przez niego w podatku dochodowym musiałby dokonać przeliczenia umówionej kwoty według dwóch różnych kursów przeliczenia. Na potrzeby VAT stosowałby kurs z 24 marca 2021 r.

Natomiast dla podatku dochodowego podatnik X zastosowałby do przeliczenia kurs z 9 marca 2021 r.

Mając na uwadze wybór dokonany przez podatnika X w opisanym przypadku w podatku VAT zastosowanie znajdzie kurs stosowany przez podatnika X na potrzeby przeliczenia przychodu w podatku dochodowym, tj. kurs z 9 marca 2021 r.

KONIEC PRZYKŁADU

Ważne!

Jeśli podatnik wybierze zasady przeliczania podstawy opodatkowania spójne z podatkiem dochodowym, musi je stosować przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy, licząc od miesiąca, w którym je wybrał.

Jeżeli w okresie stosowania nowych zasad przeliczania spójnych z podatkiem dochodowym podatnik dokona transakcji niepodlegającej przeliczeniu zgodnie z tymi zasadami (chodzi o transakcje, dla których nie powstaje przychód w podatku dochodowym takie jak: WNT, import usług czy import towarów), jest on obowiązany do zastosowania dla tej transakcji ogólnych zasad przeliczania, o których mowa w art. 31 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o VAT (a w przypadku importu towarów – zgodnie z przepisami celnymi).

ZALICZKA Z TYTUŁU EKSPORTU TOWARÓW

Ustawodawca wydłużył termin na wywóz towarów poza terytorium UE warunkujący zastosowanie stawki 0% dla otrzymanej zaliczki eksportowej. Zgodnie art. 41 ust. 9a ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r., jeżeli podatnik otrzymał całość lub część zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów, stawkę podatku 0% w eksporcie towarów stosuje się w odniesieniu do otrzymanej zapłaty, pod warunkiem że wywóz towarów nastąpi w terminie 6 miesięcy (do końca 2020 r.: w terminie 2 miesięcy), licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał tę zapłatę, oraz podatnik w tym terminie otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej.

Podatnik może zatem zastosować stawkę 0% do otrzymanej zaliczki, jeżeli w terminie 6 miesięcy od końca miesiąca, w którym ją otrzymał, towar opuścił terytorium UE, oraz w tym terminie podatnik otrzymał dokument potwierdzający ten wywóz.

Przykład nr 13 (źródło: objaśnienia podatkowe do SLIM VAT)

15 stycznia 2021 r. podatnik E otrzymał od kontrahenta zaliczkę na poczet eksportu towarów. Podatnik E dokonał wywozu towarów 15 lipca 2021 r. i otrzymał w dniu 16 lipca 2021 r. dokumenty potwierdzające ten wywóz. W takim przypadku podatnik E będzie miał prawo zastosować stawkę VAT 0% do otrzymanej zaliczki w styczniu 2021 r., w związku ze spełnieniem warunków: – towar opuścił terytorium UE do 31 lipca 2021 r. (w terminie 6 miesięcy, licząc od końca stycznia) oraz podatnik zgromadził dokumenty potwierdzające wywóz (w terminach określonych dla opodatkowania zaliczek na poczet eksportu towarów, tj. do 31 lipca 2021 r.).

KONIEC PRZYKŁADU

ZMIANY W ZAKRESIE WIS

Od 1 stycznia 2021 r. zmianie uległy regulacje prawne w zakresie wiążącej informacji stawkowej (WIS).

Doprecyzowano, że WIS zawiera również klasyfikację towaru według działu, grupy, klasy, kategorii, podkategorii lub pozycji PKWiU (do końca 2020 r. towar nie mógł być inaczej sklasyfikowany niż według CN albo PKOB), co wynika z art. 42a pkt 2 ustawy o VAT.

Ustawodawca wprowadził również ograniczenia w stosowaniu ochrony prawnej związanej z uzyskaniem WIS (art. 42b ust. 8a i 8b ustawy o VAT). Nie wydaje się WIS, jeżeli zakres przedmiotowy wniosku o wydanie WIS, w dniu złożenia tego wniosku, jest przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego. W takim przypadku wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie.

Na podstawie przepisów przejściowych powyższe zmiany w zakresie WIS mają zastosowanie także do postępowań w sprawie wydania WIS wszczętych i niezakończonych przed 01.01.2021 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (art. 7 ustawy zmieniającej).

Na mocy art. 42ca ustawy o VAT podatnikowi nie przysługuje ochrona prawna wynikająca z posiadania WIS jeśli z decyzji wydanej przez organ podatkowy będzie wynikało, że przedmiot WIS jest elementem transakcji, która została uznana za nadużycie prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. Za nadużycie prawa uznaje się wykonanie czynności opodatkowanych, w ramach transakcji, która pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.

Na podstawie przepisów przejściowych (art. 8 ustawy zmieniającej) zasadę tą stosuje się także do WIS wydanych między 1 listopada 2019 r. a 31 grudnia 2020 r.

Ustawodawca określił również okres ważności wydanych WIS. Na podstawie art. 42ha ustawy o VAT WIS oraz decyzje szefa KAS i Dyrektora KIS o zmianie WIS są ważne przez okres 5 lat od dnia ich wydania (o ile wcześniej utraciły ważności na podstawie art. 42h ustawy o VAT).

TERMIN BIEŻĄCEGO ODLICZENIA PODATKU NALICZONEGO

Wydłużono termin „bieżącego” odliczenia podatku naliczonego u podatników rozliczających VAT za okresy miesięczne. W 2021 r., na podstawie znowelizowanego brzmienia art. 86 ust. 11 ustawy o VAT, jeżeli podatnik nie dokonał odliczenia podatku naliczonego w terminach powstania prawa do tego odliczenia określonych w art. 86 ust. 10, 10d i 10e ustawy o VAT, może odliczyć ten podatek w deklaracji podatkowej:

• za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych – w przypadku podatnika składającego deklaracje podatkowe za okresy miesięczne,
• za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych – w przypadku podatnika, składającego deklaracje podatkowe za okresy kwartalne w związku z art. 99 ust. 2 i 3 ustawy o VAT.

Podatnicy rozliczający VAT za okresy miesięczne na dokonanie bieżącego odliczenia podatku naliczonego mają teraz w sumie 4 miesiące (miesiąc powstania prawa do odliczenia + 3 kolejne miesiące). Natomiast u podatników rozliczających VAT kwartalnie termin na dokonanie bieżącego odliczenia podatku naliczonego pozostał bez zmian. Mogą oni dokonać tego odliczenia łącznie w 3 kwartałach (kwartał, w którym powstało prawo do odliczenia + 2 kolejne kwartały).

Podatnicy mogą odliczyć VAT także w późniejszych terminach niż ww., ale już poprzez korektę deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do odliczenia,  nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (art. 86 ust. 13 ustawy o VAT).

Przykład nr 14 (źródło: objaśnienia podatkowe do SLIM VAT)

Podatnik D rozliczający się w VAT w okresach miesięcznych, w lutym 2021 r. nabył do prowadzonej działalności gospodarczej nową maszynę biurową i otrzymał fakturę za dokonany zakup. W tym samym miesiącu u sprzedawcy powstał obowiązek podatkowy (tj. w dacie dokonania dostawy towaru).

Podatnik D nie skorzystał z przysługującego mu prawa do odliczenia w miesiącu lutym (w rozliczeniu do 25 marca 2021 r.). Podatnik D może dokonać odliczenia w trzech kolejnych miesiącach następujących po miesiącu, w którym nabył prawo do odliczenia VAT, tj. w rozliczeniu za marzec, kwiecień lub maj.

Po upływie tych trzech kolejnych okresów rozliczeniowych możliwe jest obniżenie kwoty podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do odliczenia – nie może to jednak nastąpić później niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało to prawo.

KONIEC PRZYKŁADU

PRAWO DO ODLICZENIA PODATKU NALICZONEGO PRZY REFAKTUROWANIU USŁUG NOCLEGOWYCH

Od 1 stycznia 2021 r. ustawodawca poszerzył krąg podatników, którym przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem usług noclegowych (zasadniczo bowiem to prawo nie przysługuje). Na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. c) ustawy o VAT nabycie przez podatnika usług noclegowych w celu ich odprzedaży, daje prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli usługi te zostaną opodatkowane u tego podatnika na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o VAT (tj. w drodze tzw. refakturowania). Pozostałe sytuacje, w których następuje nabycie usług noclegowych nadal nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Przykład nr 15 (źródło: objaśnienia podatkowe do SLIM VAT)

Podatnik T jest w trakcie wdrażania nowych rozwiązań dotyczących linii produkcyjnej w swoim przedsiębiorstwie. Jako że nowa linia produkcyjna wymaga zapewnienia skomplikowanych szkoleń dla pracowników, podatnik T zawarł umowę z innym podmiotem prowadzącym szkolenia z zakresu obsługi nowej linii produkcyjnej.

W ramach zawartej umowy podatnik T ma zapewnić noclegi dla pracownika podmiotu szkolącego po czym zafakturować wartość nabytej wcześniej usługi noclegowej na podmiot szkolący. Podatnik T nabywa usługę noclegową od lokalnego hotelu a następnie odprzedaje ją na rzecz podmiotu prowadzącego szkolenie (tzw. refakturowanie usług).

Mając na uwadze, że podatnik T nabywa usługi noclegowe wyłącznie w celu ich odprzedaży, tj. w celu przeniesienia ich na kolejnego nabywcę, podatnik T będzie miał prawo do odliczenia podatku VAT zawartego w cenie nabywanej usługi. Prawo do odliczenia przysługuje w zakresie w jakim nabywane usługi są związane z prowadzoną działalnością opodatkowaną podatnika T.

KONIEC PRZYKŁADU

Przykład nr 16 (źródło: objaśnienia podatkowe do SLIM VAT)

Podatnik K bierze udział w dwudniowych targach sprzedażowych, które odbywają się w innym województwie. W tym celu podatnik K nabywa w mieście targów usługę noclegową dla własnych potrzeb.

Mając na uwadze, że nie nastąpi odprzedaż zakupionej usługi (podatnik „skonsumuje” usługę na własne potrzeby związane z noclegiem w miejscowości w której odbędą się targi), podatnik K nie będzie mógł dokonać odliczenia podatku VAT zawartego w cenie nabywanej usługi noclegowej.

KONIEC PRZYKŁADU

ZMIANY W BIAŁEJ LIŚCIE PODATNIKÓW

Na skutek nowelizacji art. 96b ustawy o VAT ustawodawca zrezygnował z zamieszczania numerów PESEL w wykazie celem uniknięcia wątpliwości związanych ze zgodnością z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych (art. 96b ust. 3 pkt 4, pkt 8, pkt 9 i pkt 10 ustawy o VAT).

Ponadto w zakresie rodzajów rachunków zamieszczonych w wykazie rachunki prowadzone przez NBP zostały wyłączone ze sprawdzania z wykorzystaniem STIR oraz konsekwentnie pozostawiono wyłączenie NBP z obowiązku przekazywania numerów rachunków do STIR (art. 96b ust. 3 pkt 13 ustawy o VAT).

Ważne!

Organem właściwym do dokonywania w białej liście sprostowań oraz usuwania danych innych niż dane osobowe jest naczelnik urzędu skarbowego.

KORZYŚCI U MAŁYCH PODATNIKÓW ROZLICZAJACYCH VAT KWARTALNIE

Od 1 listopada 2019 r. znaczna część małych podatników na skutek nowelizacji art. 99 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT została wówczas pozbawiona prawa do składania kwartalnych deklaracji VAT. Pisałam o tym szczegółowo w artykule “Co się zmieni u małych podatników rozliczających VAT kwartalnie?” (https://ksiegowoscpodatkowa.pl/co-nowego-w-vat-czesc-iii-co-sie-zmieni-u-malych-podatnikow-rozliczajacych-vat-kwartalnie/).

Prawa tego zostali wówczas pozbawieni nie tylko mali podatnicy dokonujący dostaw towarów wrażliwych na wyłudzenia VAT, ale także ci mali podatnicy, którzy m.in. świadczyli usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, jeśli łączna wartość netto transakcji w danym miesiącu przekroczyła limit 50 000 zł. Pozbawienie podatników świadczących usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT (głównie robót budowlanych) było przypuszczalnie niezamierzonym przeoczeniem ustawodawcy, co zostało sprostowane w obecnej ustawie zmieniającej.

Na podstawie art. 99 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r., prawa do kwartalnego rozliczania podatku VAT nie mają podatnicy, którzy w danym kwartale lub w poprzedzających go 4 kwartałach dokonali dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy, chyba że łączna wartość tych dostaw bez kwoty podatku nie przekroczyła, w żadnym miesiącu z tych okresów, kwoty 50 000 zł. Zmiana polega na tym, że utraty prawa do składania kwartalnych deklaracji VAT nie powoduje już świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, nawet jeśli ich miesięczna wartość przekroczy limit 50 000 zł.

ZMIANY W MECHANIZMIE PODZIELONEJ PŁATNOŚCI (MPP)

Ustawodawca znowelizował brzmienie art. 105a ust. 3 pkt 5, art. 106e ust. 1 pkt 18a oraz art. 108a ust. 1a ustawy o VAT. Zmiany te łączy jeden wspólny mianownik, a mianowicie jednoznaczne wskazanie, że w zakresie faktur objętych mechanizmem podzielonej płatności (MPP) chodzi o faktury, których kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej.

Taki sam limit obowiązywał przed 1 stycznia 2021 r. z tym, że wcześniej przepisy te były napisane w bardziej skomplikowany sposób, co powodowało, że niektórzy podatnicy stosowali MPP wtedy, gdy kwota należności była równa lub wyższa od 15 000 zł. Obecnie nie ma już wątpliwości, że obowiązek stosowania MPP powstaje wtedy gdy wartość brutto faktury przekroczy 15 000 zł. Tym samym obowiązek ten nie wystąpi jeśli wartość brutto faktury jest równa lub niższa od 15 000 zł.

Dodatkowo ustawodawca wskazał, że w przypadku, gdy kwoty na fakturze zostały wyrażone w walucie obcej ich przeliczenia na złote dokonuje się według zasad stosowanych w celu określenia podstawy opodatkowania, tj. zgodnie z art. 31a ustawy o VAT.

Ważne!

Nowelizacja przepisów nie spowodowała zmiany limitu, od którego mechanizm podzielonej płatności staje się obowiązkowy. W dalszym ciągu MPP jest obowiązkowy, jeśli:

• transakcja jest dokonywana pomiędzy przedsiębiorcami (podatnikami),
• jej przedmiotem są towary lub usługi wskazane w załączniku nr 15 ustawy o VAT oraz
• kwota należności brutto wykazana na fakturze dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług z załącznika nr 15 ustawy o VAT przekracza 15 000 zł.

Na podstawie art. 108a ust. 3d ustawy o VAT oraz art. 62b ust. 2 pkt 3a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1896 ze zm.) podatnicy mają możliwość dokonywania płatności z rachunku VAT podatku z tytułu importu towarów czy też należności celnych nie tylko na rachunek urzędu skarbowego, ale również na rachunek agencji celnych.

Katalog podmiotów, które mogą występować z wnioskiem o uwolnienie środków z rachunku VAT został rozszerzony przez ustawodawcę o inne podmioty niebędące podatnikami VAT, które posiadają na tym rachunku środki finansowe (art. 108b ust. 8 i 9 ustawy o VAT).

ZMIANY W SYSTEMIE ZWROTU PODATKU PODRÓŻNYM TAX FREE

Od 1 stycznia 2022 r. wejdą również w życie zmiany w systemie zwrotu podatku podróżnym TAX FREE. W związku z tym, że do momentu wejścia w życie tych zmian pozostało dużo czasu, to jedynie zasygnalizuje, że nowelizacja tych przepisów jest związana zasadniczo z wprowadzeniem elektronicznego obiegu dokumentów TAX FREE oraz elektronicznego potwierdzenia wywozu towarów.

Sprzedawca, który będzie chciał dokonywać zwrotu podatku w systemie TAX FREE, oprócz dotychczasowych warunków, będzie musiał korzystać z elektronicznego systemu TAX FREE (art. 127 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT). Jak wynika z przepisów przejściowych (art. 11 ustawy zmieniającej) sprzedawca, który zamierza dokonywać dostawy towarów podróżnym począwszy od 1 stycznia 2022 r., musi dokonać rejestracji w Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo–Celnych w celu korzystania z systemu TAX FREE w terminie do 31 grudnia 2021 r.

NOWE BRZMIENIE ZAŁĄCZNIKA NR 15 DO USTAWY O VAT

Do końca 2020 r. towary oraz usługi wymienione w załączniku nr 15 były identyfikowane według PKWiU 2008, natomiast od 1 stycznia 2021 r. są identyfikowane za pomocą PKWiU 2015.

Przy identyfikowaniu towarów wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT resort finansów podjął próbę przejścia na Nomenklaturę Scaloną (CN). W toku prowadzonych prac okazało się jednak, że dokładne przełożenie z klasyfikacji PKWiU 2008 na CN jest niemożliwe. Z tego powodu od 1 stycznia 2021 r. zarówno towary jak i usługi są klasyfikowane według PKWiU 2015 r.

Zastosowanie PKWiU 2015 w miejsce PKWiU 2008 nie skutkuje zmianami w zakresie obowiązkowego stosowania MPP.

Opracowane na podstawie:

1. ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.),
2. uzasadnienia do ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 718)

3. objaśnień podatkowych do SLIM VAT